Balkonda sebze yetiştirmenin en sık atlanan değişkeni güneş süresi değil, kap hacmidir. Aynı domates fidesi 5 litrelik bir saksıda da yaşar, 30 litrelik bir kasada da; ama birincisinde günde iki kez sulama isteyip yine de çiçek dökerken, ikincisinde tek sulamayla haftalar boyunca ürün verir. Çünkü kabın hacmi doğrudan üç şeyi belirler: kök hacmi, su tamponu ve besin deposu. Balkon bahçesi kap seçimi yaparken "estetik olarak ne sığar" sorusundan önce "bitkinin kökü ne kadar yer istiyor" sorusunu cevaplamak gerekir. Aşağıdaki eşikler, saha pratiğinde ürün alınabilen alt sınırlardır — yani ideal değil, minimum değerlerdir.
Kök derinliği bitkinin türüne göre kabaca üç sınıfa ayrılır: sığ köklüler (15-20 cm), orta köklüler (30-40 cm), derin köklüler (45 cm ve üzeri). Ancak derinliği tutturup hacmi ıskalamak yaygın bir hatadır. 40 cm derinliğinde ama 15 cm çapında bir silindir saksı yalnızca ~7 litre eder; oysa domatesin sağlıklı gelişimi için 25-40 litre aralığı istenir. Pratik bir kural olarak:
Hacim hesabı için silindirik kaplarda π × yarıçap² × derinlik, dikdörtgen kasalarda en × boy × derinlik formülü yeterlidir; sonucu 1000'e bölerek litreye çevirin. 40×60 cm tabanlı, 30 cm derinlikteki bir kasa 72 litre eder ki bu, iki domates ya da altı marul için rahat bir alandır.
| Bitki | Min. derinlik | Bitki başına min. hacim | Not |
|---|---|---|---|
| Marul, roka, ıspanak | 15 cm | 3-4 L | Geniş sığ kasa idealdir |
| Fesleğen, maydanoz, nane | 18-20 cm | 3-5 L | Nane ayrı kapta tutulmalı |
| Turp | 20 cm | 1,5-2 L | En hızlı sonuç veren tür |
| Havuç (kısa çeşitler) | 25-30 cm | 2-3 L | Taşsız, elenmiş harç şart |
| Biber, acı biber | 30 cm | 10-15 L | 12 L altında meyve küçülür |
| Çilek | 20-25 cm | 5-8 L | Askı kapları uygundur |
| Salatalık | 35 cm | 20 L | Dikey ip/kafes zorunlu |
| Patlıcan | 40 cm | 25 L | Rüzgârda devrilmeye yatkın |
| Domates (sırık) | 40-45 cm | 30-40 L | Bodur çeşitlerde 20 L yeter |
| Kabak, patates | 40 cm | 30-40 L | Patateste boğaz doldurma payı bırak |
Küçük kap seçmenin bedeli sulama ve gübreleme sıklığıyla ödenir. 10 litrelik bir saksıdaki harç, yaz ortasında güneşli bir balkonda gün içinde tamamen kuruyabilir; 30 litrelik bir kapta aynı su kaybı iki-üç güne yayılır. Yani kap hacmi yarıya indiğinde sulama sıklığı kabaca ikiye katlanır. Sulama programınızı kurarken kabın litre değerini bir "tampon kapasitesi" olarak düşünmek, takvim bazlı sulamadan çok daha isabetli sonuç verir.
Bir litre nemli harç yaklaşık 0,8-1 kg ağırlık yapar. 40 litrelik bir domates kabı sulandığında 40 kg'a yaklaşır; bu yüzden ağır kapları balkon kenarındaki korkuluk hattına değil, taşıyıcı duvara yakın konumlandırmak mantıklıdır. Malzeme seçiminde: