Toprak Kitabı

Bitkilerin Dikme Mesafeleri Tablosu

Dikim mesafesi, bahçede alınan kararların en geri dönüşsüz olanıdır. Sulama programını sezon ortasında düzeltebilir, gübre dozunu artırabilir, hastalıkla mücadelede yöntem değiştirebilirsiniz; ancak 40 cm arayla diktiğiniz domatesleri ağustosta genişletemezsiniz. Bahçe dikme mesafesi aslında üç kaynağın paylaşımını belirler: ışık (yaprak alanı), su ve besin (kök hacmi) ve hava (nem tahliyesi). Bu üçünden birinde yaptığınız kısıtlama, verimi doğrusal değil, genellikle eşik aşıldıktan sonra sert biçimde düşürür. Aşağıdaki tablolar yaygın türler için pratik referans aralıklarıdır; ardından bu aralıkları kendi koşullarınıza göre nasıl daraltıp genişleteceğinizi ele alıyoruz.

Mesafeyi Belirleyen Dört Değişken

Katalogda yazan tek bir sayı yerine bir aralık düşünmek daha doğru. O aralık içinde nerede duracağınızı şunlar belirler:

Toprağın verimi ve derinliği: Organik maddesi yüksek, derin ve iyi drene olmuş toprakta aralığın alt sınırına yaklaşabilirsiniz. Sığ, taşlı veya kumlu toprakta kökler yatay yayılmak zorunda kaldığı için üst sınıra çıkın. Toprak hazırlığı bu yüzden dikim planından önce gelir.
Sulama yöntemi: Damla sulamada her bitkiye hedefli su gittiği için yoğun dikim işler. Karık veya hortumla sulamada rekabet artar, mesafeyi %10-20 açın.
Budama ve destek: Tek gövdeye budanıp iple yukarı çıkarılan bir domates 40 cm ile yetinir; serbest bırakılan aynı çeşit 70 cm ister. İskele ve dikey yetiştirme teknikleri, mesafeyi taban alanından çalıp yüksekliğe aktarır.
Hastalık baskısı: Nemli, rüzgârsız bahçelerde mildiyö ve külleme baskısı yüksekse, aralığı bilinçli olarak 1,2 katına çıkarmak, ilaçlamadan daha etkili bir önlemdir.

Sebzeler İçin Referans Tablosu

Sıra arası, iki sıra çizgisi arasındaki mesafe; bitki arası, aynı sıra üzerindeki iki bitki arasındaki mesafedir. Derinlik, tohum için ekim derinliğini, fide için kök boğazının konumunu ifade eder.

Bitki	Bitki arası (cm)	Sıra arası (cm)	Derinlik (cm)
Domates (askılı, tek gövde)	40-50	80-100	Fide, boğazdan 2-3 cm gömülü
Biber (sivri/dolma)	30-40	60-70	Fide, boğaz hizası
Patlıcan	45-50	70-80	Fide, boğaz hizası
Salatalık (dikey)	30-40	100-120	2-3
Kabak (yayılan)	60-80	150-200	3-4
Karpuz / kavun	80-100	180-200	3-4
Çalı fasulye	8-10	40-50	3-4
Sırık fasulye	15-20	70-80	3-4
Bezelye	5-8	40-50	3-5
Patates	30-35	70-75	8-12
Soğan (baş)	8-10	25-30	2-3
Sarımsak	10-12	25-30	4-5
Havuç	4-6	25-30	1-1,5
Turp	3-5	15-20	1-2
Marul / kıvırcık	25-30	30-35	Fide, boğaz toprak üstünde
Ispanak	8-10	20-25	1-2
Pancar	8-10	25-30	2-3
Lahana / karnabahar	40-50	60-70	Fide, boğaz hizası
Brokoli	40-45	60-70	Fide, boğaz hizası
Mısır	20-25	70-75	3-5
Çilek	30	40-50	Taç toprak yüzeyinde

Tohum derinliği için genel kural: tohum çapının 2-3 katı. Havuç ve marul gibi ışıkla çimlenen küçük tohumlar bu yüzden neredeyse yüz